Kaynak Suyu Nedir? İçme Suyu Farkı, Etiket Okuma

Kaynak Suyu Nedir? İçme Suyu ve Doğal Mineralli Sudan Farkı, Etiket Nasıl Okunur? (2026)

Son güncelleme: 9 Kasım 2026 · Hazırlayan: AQUA BELLA Teknik Ekibi

Kaynak suyu nedir? Kaynak suyu; yer altında doğal yolla oluşan, yeryüzüne kendiliğinden gelen ya da teknik yöntemle çıkarılan ve yönetmeliğin saydığı birkaç ayırma ve süzme işlemi dışında işlenmeden izinli tesiste ambalajlanan yer altı suyudur (İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği, Md. 5). Bu suya mikrop gidermeye yönelik işlem yapılamaz; su, kaynağından temiz çıkmak zorundadır.

İçme suyundan farkı ne? Ambalajlı içme suyu da yer altı suyudur, ancak ona filtrasyon, ters osmoz, ozonlama ve UV gibi işlemler uygulanabilir; değerleri azaltılıp artırılabilir. Doğal mineralli su ise mineral içeriği kaynaktaki gibi korunan ve ayrı bir yönetmelikle onaylanan sudur.

Rafta nasıl ayırt edilir? Etiketin rengine bakın: kaynak suyunda zemin ya da bant mavi tonlarda, ambalajlı içme suyunda kahverengi tonlarda olmak zorundadır. Suyun cinsi de adının hemen altında yazılır.

Kaynak suyu günlük dilde dağdaki pınardan akan su için de kullanılır; mevzuatta ise izinli tesiste ambalajlanan belirli bir su türünün adıdır. Bu rehberde kaynak suyunu ambalajlı içme suyu, doğal mineralli su ve musluk suyuyla karşılaştırdık; etiketin nasıl okunduğunu, denetimi ve doğadaki bir kaynaktan su içmeden önce nelere bakılacağını anlattık. Başlıca dayanaklarımız Resmî Gazete'deki yönetmelikler, AB direktifi, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ve İstanbul'daki kaynak çeşmelerini inceleyen hakemli çalışmalardır; tam liste yazının sonundadır.

Kaynak Suyu Nedir? Yönetmelikteki Tanım

Yönetmeliğe göre kaynak suyu; uygun jeolojik katmanlarda doğal olarak oluşan, bir ya da birkaç çıkış noktasından kendiliğinden gelen veya teknik usullerle çıkarılan, izinli işlemler dışında işlenmeyen, Ek-1'deki nitelikleri taşıyan ve etiket kurallarına uyularak satış için ambalajlanan yer altı suyudur (Md. 5/f). Tanımdan üç sonuç çıkar:

Yer altı suyudur: Dere, göl ve nehir gibi yüzey sularının satışı yasaktır (Md. 16/b). Ambalajlı içme suyu da tanımı gereği yer altı suyudur.
Kendiliğinden akması şart değildir: Tanım, kendiliğinden gelen suyla teknik yöntemle çıkarılan suyu birlikte sayar; AB'nin 2009/54/EC Direktifi de doğal mineralli su tanımında doğal çıkışları ve sondaj çıkışlarını birlikte anar.
Yasal anlamda ambalajlı bir üründür: Ormandaki pınar ya da mahalledeki kaynak çeşmesi, raftaki kaynak suyuyla aynı izin, analiz ve etiket sürecinden geçmiş sayılmaz. İzin alınmamış kaynak ve içme sularının satışı da yasaktır (Md. 16/a).

Kaynak Suyu Nasıl Oluşur, Bileşimi Neden Değişir?

Kaynak, yer altında suyu taşıyan katman (akifer) dolduğunda suyun yeryüzüne, bir göle ya da akarsuya taştığı noktada oluşur (USGS). USGS'ye göre kaynaktan çıkan suyun kalitesini genellikle onu besleyen yer altı suyu belirler; kalite kaynaktan kaynağa çok değişebilir ve başlıca şu etkenlere bağlıdır:

Akiferi besleyen suyun niteliği
Suyun içinden geçtiği kayaç türü
Suyun beslenme noktasından çıkışa kadar geçirdiği süre; kayaçla temas uzadıkça su daha çok mineral çözebilir

Bu yüzden iki kaynağın suyu mineral miktarı ve iletkenlik bakımından birbirinden çok farklı olabilir; örneğin İstanbul Anadolu Yakası'ndaki 10 kaynak çeşmesinde 2014 boyunca iletkenlik 71,8 ile 427 µS/cm arasında ölçülmüştür (Gültekin ve ark., 2016). Her kaynak suyunun sert ya da mineralce zengin olduğu söylenemez. Yönetmeliğin Ek-1 listesinde kalsiyum, magnezyum, sertlik ya da toplam çözünmüş madde için bir değer de yer almaz. Kalsiyum ve magnezyumun etkisi sert su nedir? yazımızda anlatılır.

Kaynak Suyu, İçme Suyu, Doğal Mineralli Su ve Musluk Suyu Farkı

Raftaki üç su türü de yer altı suyudur; aralarındaki fark, suya hangi işlemlerin uygulanabildiğinde ve hangi yönetmeliğe bağlı olduklarındadır. Musluk suyu (yönetmelikteki adıyla içme-kullanma suyu) ise kökenine bakılmaksızın, arıtılmış ya da doğal hâliyle şebekeden veya kaynağından verilen ve ticari olarak satılmayan sudur (Md. 5/h).

Özellik	Kaynak suyu	Ambalajlı içme suyu	Doğal mineralli su	Musluk suyu
Kökeni	Yer altı suyu	Yer altı suyu	Yer altı suyu	Kökene bakılmaz
Bağlı olduğu yönetmelik	İnsani tüketim amaçlı sular	İnsani tüketim amaçlı sular	Doğal mineralli sular	İnsani tüketim amaçlı sular
İzin verilen işlem	Yalnız sayılan ayırma ve süzme işlemleri; mikrop giderme yok	Çöktürme, filtrasyon, ters osmoz, deiyonizasyon, ozonlama, UV ve benzeri	Kaynak suyundakine benzer ayırma işlemleri; yalnız karbondioksit eklenebilir	Arıtılmış ya da doğal hâliyle verilebilir
Değerler değiştirilebilir mi?	Hayır; izinli ayırmalar dışında işlenmeden Ek-1 niteliklerini taşır	Evet, azaltılabilir ya da artırılabilir	Hayır, mineral içeriği kaynaktaki yapıyla aynı kalır	Ek-1 değerlerini sağlamak zorundadır
Etikette ayırt edici bilgi	Mavi tonlarda zemin ya da bant	Kahverengi tonlarda zemin ya da bant; ters osmoz gibi işlemlerin beyanı	Cinsi "doğal mineralli su"; eşiklere bağlı mineral ifadeleri	Etiket yok, satışa sunulmaz

AB'de de 2009/54/EC Direktifi "spring water" (kaynak suyu) adını doğal hâliyle kaynağında şişelenen suya ayırır; "natural mineral water" (doğal mineralli su) ise mineral içeriği ve kaynağındaki saflığıyla sıradan içme suyundan ayrılır.

Kaynak Suyuna Hangi İşlemler Yapılabilir?

Kaynak suyuna yalnız yönetmeliğin 36. maddesinde sayılan ayırma ve süzme işlemleri yapılabilir; UV ya da klorlama gibi mikrop gidermeye yönelik bir işlem uygulanamaz; ozonla zenginleştirilmiş hava yalnız ayırma amacıyla kullanılır. Madde, suyun yeryüzüne çıktığı ve kullanıma sunulduğu noktada mikrobiyolojik açıdan temiz olmasını esas alır. Sayılan işlemler şunlardır:

Demir ve kükürt gibi kalıcı olmayan elementlerin, oksijenlemenin ardından da yapılabilen süzme ve boşaltma yoluyla ayrılması
Ozonla zenginleştirilmiş havayla demir, mangan, kükürt ve arseniğin ayrılması
Aktif alüminyumla florürün ayrılması (2013 değişikliğiyle eklendi)
Serbest karbondioksidin yalnız fiziksel yollarla ayrılması
Suda asılı, çözünmemiş parçacıkları tutan filtrasyon

Sınırı aştığı için ayrıştırılan parametre her seride analiz edilir ve il sağlık müdürlüğünce haftalık izlenir. Ambalajlı içme suyunda ise çöktürme ve filtrasyonun yanında deiyonizasyon, ters osmoz ve elektrodiyalize izin verilir; mikrop giderme ozonlama, ultraviyole (UV) ve benzeri yöntemlerle yapılabilir. UV'nin çalışma ilkesi UV su arıtma sistemi yazımızda anlatılır.

Not: Kaynak suyu için tek istisna afet dönemleridir: yönetmelik savaş, deprem ve sel gibi doğal afetlerde sağlık otoritesinin özel izniyle başka işlemlere izin verir.

Doğal Mineralli Su Nedir, Maden Suyu ile Aynı mı?

Doğal mineralli su; yerkabuğunun farklı derinliklerinde oluşan, mineral içeriği, iz elementleri ve diğer bileşenleriyle tanımlanan, kirlenme risklerine karşı korunan ve kendi yönetmeliğine göre onaylanan yer altı suyudur (Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik, Md. 4/e). Kaynak suyundan üç farkı vardır:

Bileşimi sabit tutulur: Şişedeki suyun mineral içeriği, sıcaklığı, iletkenliği ve karakteristik özellikleri, doğal dalgalanmalar içinde kaynaktaki yapıyla aynı olmalıdır (Md. 5/b).
Yalnız karbondioksit eklenebilir: Gazlı ürünler etikette "doğal karbondioksitli", "kaynağındaki karbondioksit ile zenginleştirilmiş" ya da "karbondioksit ile zenginleştirilmiş" diye ayrılır (Md. 5/c ve 5/d).
Ad başka suya verilemez: Şartları karşılamayan ambalajlı kaynak ve içme sularının doğal mineralli su diye nitelendirilmesi yasaktır.

"Maden suyu" adının mevzuattaki geçmişi bu ayrımla ilgilidir: 2004 tarihli yönetmelik, 1997 yönetmeliğindeki "doğal maden suyu" ve oligometalik su hükümlerini kaldırıp bu suları yeni kurallara bağlamıştır. İki yönetmeliğin tanımlar maddesinde "maden suyu" diye ayrı bir su türü yer almaz; bu sınıfın yasal adı "doğal mineralli su"dur. WHO'nun aktardığına göre Codex Alimentarius'ta da iki ayrı standart vardır: doğal mineralli su ek işlem yapılmadan toplanıp şişelenir, diğer ambalajlı sulara ise güvenliği ve kaliteyi iyileştiren işlemler uygulanabilir.

Kaynak Suyu Etiketi Nasıl Okunur?

Kaynak suyu etiketinde önce zemin ya da bant rengine, sonra adın altındaki suyun cinsine, izin bilgisine ve işlem beyanına bakılır. Yönetmeliğin 34. maddesine göre etikette şunlar bulunur:

Suyun adı ve cinsi; cins, adın hemen altında okunur biçimde yazılır ve sembollerle kapatılamaz.
Dolumun yapıldığı tesisin adresi, iznin tarihi ve sayısı.
Kimyasal gösterge parametreleri (pH, iletkenlik, sodyum, klorür, sülfat gibi).
Bakanlığın öngördüğü uyarılar ve suya izinle uygulanan ayırma işlemleri.
İmal tarihi, son kullanma tarihi ve parti-seri numarası; bunlar kap ya da kapak üzerinde de olabilir.
Ticari ad kaynağın ya da bulunduğu yerin adını taşımıyorsa, kaynağın ya da yerin adı, ticari adda kullanılan puntonun bir buçuk katı büyüklüğünde yazılır.
Suyun adı kapakta da yer alır. Damacana gibi polikarbonat kaplarda kap ile kapağın birleştiği yere shrink (koruma bandı) geçirilir; üzerinde suyun adı ve cinsi okunur.

Renk ve bant kuralı

Etiket zemini kaynak suyunda mavi tonlarda, ambalajlı içme suyunda kahverengi tonlarda olur. Zeminin tamamı renkli değilse etiketin alt veya üst kenarına suyun cinsine uyan renkte bir bant konur (2013'ten beri "alt ve üst" değil "alt veya üst"). Bilgiler cam şişeye baskıyla yazılıyorsa da aynı renkler kullanılır. Bantlı etiketlerde en az ölçüler şunlardır:

Ambalaj hacmi	En az bant genişliği	Bant içindeki "suyun cinsi" yazısı
8 litre ve üzeri	1,5 cm	En az 18 punto
1 ile 8 litre arası (1 litre hariç)	1 cm	En az 14 punto
1 litre ve altı	0,5 cm	En az 12 punto

İşlem beyanları

Bazı işlemlerin etikette okunur biçimde belirtilmesi 2005'teki ilk metinden beri zorunludur; florür beyanı ve aşağıdaki kalıp ifadeler 2013 değişikliğiyle eklenmiştir:

İçme suyunda: Suyun fiziksel ve kimyasal niteliğini değiştiren ters osmoz, filtrasyon ve benzeri işlemler.
Kaynak suyuna ozonla zenginleştirilmiş hava uygulandıysa: "Tekniğine uygun olarak, ozonla zenginleştirilmiş hava ile oksijenleme işlemine tabi tutulmuştur."
Kaynak suyunda florür aktif alüminyumla azaltıldıysa: "aktif alüminyum kullanılarak florür düzeyi düşürülmüştür."

Yönetmelik ambalaj, etiket ve reklamlarda tüketiciyi aldatan ya da yanıltan, hasta, yaşlı, çocuk ve engellileri istismar eden bilgi ve sembolleri yasaklar. Doğal mineralli sularda hastalık önleme, tedavi ya da bakıma dair her ifade yasaktır; sindirimi kolaylaştırma gibi özel ifadeler yalnız bilimsel değerlendirme komisyonunun görüşüyle verilen izinle kullanılabilir. AB direktifinde de aynı yasak vardır.

Etiketteki Mineral İfadeleri Ne Anlama Gelir?

"Düşük mineralli", "zengin mineralli" ya da "kalsiyumlu" gibi ifadeler doğal mineralli sular için yönetmelikte tanımlı eşiklere bağlıdır ve ancak sudaki miktar eşiği karşılıyorsa etikete yazılabilir. Toplam mineral miktarı katı tortu olarak hesaplanır; eşikler AB direktifinin Ek III'ündeki rakamlarla aynıdır. Kaynak suyu ve ambalajlı içme suyu etiketlerinde ise gösterge parametreleri rakamla verilir.

Etiketteki ifade	Koşul
Zengin mineralli	Katı tortu 1500 mg/L'den fazla
Düşük mineralli	Katı tortu 500 mg/L'den az
Çok düşük mineralli	Katı tortu 50 mg/L'den az
Bikarbonatlı	Bikarbonat 600 mg/L'den fazla
Sülfatlı / Klorürlü	Sülfat ya da klorür 200 mg/L'den fazla
Kalsiyumlu	Kalsiyum 150 mg/L'den fazla
Magnezyumlu	Magnezyum 50 mg/L'den fazla
Demirli	Çift değerli demir 1 mg/L'den fazla
Florürlü	Florür 1 mg/L'den fazla
Sodyumlu	Sodyum 200 mg/L'den fazla
Sodyum diyetine uygun	Sodyum 20 mg/L'den az

Doğal mineralli suyun florür içeriği 1,5 mg/L'yi geçiyorsa etikette bir uyarı da zorunludur: uyarı, suyun bu miktarın üzerinde florür taşıdığını ve bebekler ile 7 yaşın altındaki çocukların düzenli tüketimine uygun olmadığını belirtir (Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik, Md. 25). Florürün sınır değeri içme suyunda florür yazımızda, iletkenlik ve çözünmüş madde değerlerinin anlamı TDS nedir, TDS metre ne işe yarar? yazımızda anlatılır.

Ambalajlı Kaynak Suyu Nasıl Denetlenir?

Ambalajlı kaynak suyu satıştan önce izne, sonra düzenli denetime bağlıdır: 2013'te yenilenen 46. madde, kaynak ve içme suyu tesislerinin yılda bir kez Bakanlık düzeyinde (madde metninde "Kurumca"), üç ayda bir de il sağlık müdürlüğünce denetlenmesini öngörür; numuneler son dolum noktasından alınır, satıştaki su da piyasa kontrolüne tabidir. Mikrobiyolojik ölçütler 2016'da güncellenen Ek-1(a) tablosundadır:

Parametre	Kaynak suyu için değer
E. coli, enterokok, koliform bakteri, P. aeruginosa	Her biri 250 ml'de 0
Anaerob sporlu sülfit indirgeyen bakteri	50 ml'de 0
Patojen stafilokok	100 ml'de 0
Koloni sayımı, kaynaktan alınan numune	22 °C'de 20/ml, 37 °C'de 5/ml (rehber değer)
Koloni sayımı, dolumdan sonra	22 °C'de 100/ml, 37 °C'de 20/ml (rehber değer)

İçme suları tablosu aynı değerleri taşır ve parazitler için 5 litrede 0 ölçütünü ekler. Kimyasal sınırlar musluk suyuyla ortak Ek-1 listesindedir; başlıcaları aşağıdaki analiz tablosunda yer alır. WHO'ya göre ambalajlı suda güvenlik, üretim partileri analiz sonucu gelene kadar bekletilebildiği için daha kolay sağlanır.

Damacanada Kap Ömrü ve Raf Ömrü

Geri dönüşlü polikarbonat damacana, üretim tarihinden itibaren en fazla 5 yıl ya da 75 dolum kullanılabilir; bu kaplarda satılan suyun raf ömrü 3 ayı geçemez. 2013 metninde 3 yıl olan kap ömrü, 2016 değişikliğiyle 5 yıla çıkarılmıştır. Diğer kurallar:

Damacananın boynuna ya da gövdesine suyun adı ve kabın üretim tarihi kabartma olarak yazılır; bu kaplara başka su doldurulamaz. Kabartmadaki tarihe bakarak kabın yaşını kendiniz de görebilirsiniz; kaç kez doldurulduğu ise işletmenin elektronik takip sistemiyle izlenir.
Kaplar her dolumdan önce 55–70 °C suyla, el değmeden otomatik olarak yıkanır ve durulanır.
Ambalajlı su; ısı, ışık, toz, duman ve yağışa açık ortamlarda ya da tüpgaz, otogaz ve akaryakıt depolanan yerlerde satılamaz ve depolanamaz. Nakil araçları ve satış yerleri belediyeden ya da il özel idaresinden izin alır (Md. 46).

Yönetmelikte açılmış damacana için bir gün sınırı yoktur; 3 aylık sınır, bu kaplarda satışa sunulan suyun raf ömrüdür. Damacananın takılması ve hazne bakımı sebil temizliği rehberimizde anlatılır.

Doğadaki Bir Kaynaktan veya Çeşmeden Su İçilir mi?

Doğadaki bir kaynağın ya da halka açık kaynak çeşmesinin suyu, laboratuvar analizi yapılmadan güvenli sayılmamalıdır; suyun berrak, soğuk ve yıllardır içiliyor olması güvenliği kanıtlamaz. Kaynaklar bu konuda aynı yöndedir:

USGS: Soğuk ve berrak kaynak suyu için de dikkatli olunmasını önerir; bazı kaynakların suyu yüksek kalitededir, bazılarında ise ciddi hastalığa yol açabilecek mikroorganizma, toksik alg ve kimyasallar bulunabilir.
CDC: Bakteri, virüs ve parazit taşıyan su bazen temiz görünür.
Victoria Eyaleti Sağlık Bakanlığı (Better Health Channel): Pınarlar dahil tüm doğal su kaynaklarının kirli kabul edilip içmeden önce arıtılmasını önerir; arıtılmamış suyun gastroenterit ve ishale yol açabileceğini yazar.
Türk Böbrek Vakfı: Diken'in Temmuz 2026 haberinde vakıf başkanı, temizliği kanıtlanmamış kaynak suyunun sağlıklı kabul edilmemesi gerektiğini; vakfın danışma meclisinden bir nefroloji uzmanı da mikrobiyolojik incelemenin yanında ağır metal analizinin yapılması gerektiğini söylemiştir.

İstanbul Anadolu Yakası kaynak çeşmeleri

İBB Sağlık ve Hıfzıssıhha Müdürlüğü ile Marmara Üniversitesi araştırmacıları, 2014 boyunca Maltepe, Üsküdar, Kadıköy ve Ataşehir'deki 10 halka açık kaynak çeşmesinden her ay numune almıştır. Toplam 95 örnekte:

46 örnek bakteriyolojik olarak içilebilir, 49 örnek içilemez bulunmuştur. Örneklerin %47,4'ünde koliform bakteri, %27,4'ünde enterokok, %17,9'unda E. coli, %14,7'sinde fekal koliform saptanmış; yazarlar bu bulguyu dışkı kaynaklı kirlenmenin işareti olarak yorumlamıştır (Kayhan ve ark., 2018).
Kimyasal analizde iletkenlik, amonyum, nitrit, klorür, toplam sertlik, florür ve kalsiyum standartlara uygun çıkmıştır. pH 5,8 ile 7,6 arasında ölçülmüş, 26 örnekte standardın altında kalmıştır; 92 örnekte serbest klor yönetmelikteki 0,2–0,5 mg/L aralığını karşılamamış, ölçümlerin çoğu 0 mg/L çıkmıştır (Gültekin ve ark., 2016).

Yani kimyasal değerleri uygun bir kaynak suyu mikrobiyolojik açıdan uygunsuz olabilir; ne yalnız kimyasal analiz ne de yalnız tat ve görünüş yeterlidir.

Kayaçtan gelen arsenik

Kaynak suyundaki her kirlilik insan kaynaklı değildir. WHO'ya göre arsenik bazı ülkelerin yer altı sularında doğal olarak yüksektir; önerilen sınır 10 µg/L'dir ve Türkiye'deki sınır da aynıdır. Afyonkarahisar Şuhut'un batısındaki kaynaklarda arsenik 6,1–22,9 µg/L ölçülmüş; yazarlar artışı bir kaynak dışında tüm kaynaklarda kayaç ile suyun etkileşimine bağlamıştır (Davraz ve ark.). Böyle bir değer ancak kimyasal analizle ortaya çıkar. Ayrıntılar içme suyunda ağır metaller ve yer altı suyu kirliliği yazılarımızdadır.

Kaynatmak Kaynak Suyunu Güvenli Yapar mı?

Kaynatmak mikroplara karşı etkilidir, ancak kimyasalları gidermez; arsenik ya da kurşun taşıyan bir kaynak suyu kaynatılınca güvenli hâle gelmez. CDC, mikropları öldürmek için berrak suyun 1 dakika, yüksek rakımda 3 dakika fokurdayarak kaynatılmasını önerir ve zararlı kimyasal, toksin ya da radyoaktif madde içeren suyun kaynatmayla güvenli yapılamayacağını belirtir. Victoria Eyaleti Sağlık Bakanlığı da arsenik ve kurşunu bu tür maddelere örnek gösterir. Suyun neyi taşıdığı ancak analizle öğrenilir.

Kaynak Suyu mu, Arıtılmış Su mu?

Kaynak suyu ile evde arıtılmış su arasında WHO genel bir sağlık sıralaması yapmaz; iki durumda da belirleyici olan, içilen suyun analiz değerleridir. WHO, bazı mineralli suların kalsiyum ve magnezyum sağlamada yararlı olabileceğini belirtir; ancak içme suyundaki temel mineraller için en düşük bir düzey önermez ve çok düşük mineralli suyun uzun süre içilmesinin yararı ya da zararı hakkında öneri yapmaya yetecek bilimsel bilgi bulunmadığını belirtir. Karşılaştırmada şu noktalara bakılır:

Ambalajlı kaynak suyu ve içme suyu: İzinli tesiste doldurulur, yukarıdaki etiket ve denetim kurallarına bağlıdır.
Evde arıtılmış su: Şebeke ya da kuyu suyunu cihazdaki aşamalardan geçirir. Sonucu başlangıçtaki suyun niteliği, cihazın bu suya göre seçilmesi ve bakımın zamanında yapılması belirler.

Şebeke suyunun yasal sınırları ve tesisatın etkisi musluk suyu içilir mi? yazımızda anlatılır; mutfak tipi cihazlar ev tipi su arıtma kategorimizde yer alır.

Evde Kaynak veya Kuyu Suyu Kullananlar İçin Analiz

Bahçedeki bir kaynaktan, köydeki pınardan ya da kuyudan düzenli su kullanıyorsanız ilk adım, mikrobiyolojik ve kimyasal analizi birlikte yaptırmaktır. Sonuçları Ek-1 değerleriyle karşılaştırabilirsiniz:

Parametre	Ek-1'deki değer
E. coli, enterokok, koliform bakteri	100 ml'de 0 (ambalajlı suda 250 ml'de 0)
Arsenik / Kurşun	10 µg/L / 10 µg/L
Nitrat / Nitrit	50 mg/L / 0,50 mg/L
Florür	1,5 mg/L
pH (gösterge)	6,5–9,5
İletkenlik (gösterge)	2500 µS/cm (20 °C)
Demir / Mangan (gösterge)	200 µg/L / 50 µg/L
Sodyum (gösterge)	200 mg/L

Analizi yetkili ya da akredite bir laboratuvarda yaptırın ve numunenin nasıl alınacağını laboratuvara sorun. TDS metre ya da sertlik kiti gibi ev ölçümleri bakteri, arsenik veya nitratı göstermez. Arıtma aşamasını sorunlu parametre belirler; bu seçim kuyu suyu içilir mi? rehberimizde adım adım anlatılır.

Sık Sorulan Sorular

Kaynak suyu nedir?

Yer altında doğal olarak oluşan, kendiliğinden gelen ya da teknik yöntemle çıkarılan ve yönetmelikte sayılan birkaç ayırma ve süzme işlemi dışında işlenmeden izinli tesiste ambalajlanan yer altı suyudur. Mikrop gidermeye yönelik işlem uygulanamaz.

Kaynak suyu ile içme suyu arasındaki fark nedir?

İkisi de yer altı suyudur. Kaynak suyunun kaynaktaki niteliği korunur; ambalajlı içme suyuna filtrasyon, ters osmoz, ozonlama ve UV gibi işlemler uygulanabilir ve değerleri değiştirilebilir. Etikette kaynak suyu mavi, içme suyu kahverengi tonlarla ayrılır.

Kaynak suyu ile doğal mineralli su aynı şey mi?

Hayır. Doğal mineralli su ayrı bir yönetmelikle onaylanır; mineral içeriği, sıcaklığı ve iletkenliği kaynaktaki yapıyla aynı kalmalıdır ve karbondioksit dışında bir şey eklenemez. Şartları karşılamayan suyun doğal mineralli su diye satılması yasaktır.

Maden suyu doğal mineralli su mudur?

Ambalajlı su yönetmeliklerinin tanımlarında "maden suyu" diye ayrı bir tür yer almaz. 2004 tarihli Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik eski "doğal maden suyu" hükümlerini kaldırıp bu suları kendi kurallarına bağlamıştır; bugünkü yasal ad doğal mineralli sudur.

Kaynak suyunun etiketi neden mavi, içme suyunun etiketi neden kahverengi?

Bu bir pazarlama tercihi değil, yönetmelik kuralıdır. Kaynak ve içme sularını düzenleyen yönetmeliğin 34. maddesi, etiket zeminini ya da alt veya üst kenardaki bandı kaynak suyunda mavi, içme suyunda kahverengi tonlarda ister. En az bant genişliği ambalaj hacmine göre 0,5 ile 1,5 cm arasındadır.

Kaynak suyu ve içme suyu etiketinde hangi bilgiler zorunludur?

Suyun adı ve adının hemen altında cinsi, dolum tesisinin adresi, iznin tarihi ve sayısı, kimyasal gösterge parametreleri, Bakanlığın öngördüğü uyarılar, uygulanan izinli işlemler, imal ve son kullanma tarihi ile parti numarası.

Kaynak suyu içilir mi?

İzinli tesiste ambalajlanan kaynak suyu içme amacıyla satılır; yönetmeliğin Ek-1 listesindeki sınır değerleri sağlamak ve düzenli denetimden geçmek zorundadır. Doğadaki bir kaynağın ya da çeşmenin suyu ise analiz yapılmadan güvenli kabul edilmemelidir.

Doğadaki bir kaynaktan ya da çeşmeden su içmek güvenli mi?

Analiz olmadan bilinemez. İstanbul Anadolu Yakası'ndaki 10 kaynak çeşmesinden 2014 boyunca alınan 95 örneğin 49'u bakteriyolojik olarak içilemez bulunmuştur (Kayhan ve ark., 2018). CDC de temiz görünen suyun mikrop taşıyabileceğini belirtir.

Kaynak suyu analizinde hangi değerlere bakılır?

Mikrobiyolojik olarak E. coli, enterokok ve koliform bakteri; kimyasal olarak arsenik, kurşun, nitrat, nitrit ve florür; gösterge olarak pH, iletkenlik, demir, mangan ve sodyum. Sonuçlar İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği'nin Ek-1 değerleriyle karşılaştırılır; örneğin arsenik ve kurşun için sınır 10 µg/L, nitrat için 50 mg/L'dir.

Damacana kaç kez kullanılabilir, damacana su kaç ayda tüketilmeli?

Geri dönüşlü polikarbonat damacana üretimden itibaren en fazla 5 yıl ya da 75 dolum kullanılır. Bu kaplarda satılan suyun raf ömrü en fazla 3 aydır; açılmış damacana için yönetmelikte bir gün sınırı yoktur.

Kaynak suyunun pH değeri kaç olmalı?

İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği'nin Ek-1 listesinde pH bir gösterge parametresidir ve değeri 6,5 ile 9,5 arasındadır. Aynı listedeki nota göre şişe ya da kaplara konulan sular için en düşük pH 4,5 olarak belirlenebilir. Musluk, kuyu ya da doğal kaynak suyunda ölçülen pH da 6,5–9,5 aralığıyla karşılaştırılır.

Damacana su güneş altında satılabilir ya da depolanabilir mi?

Hayır. Yönetmelik, ambalajlı kaynak ve içme sularının ısı, ışık, toz, duman ve yağış gibi suyun özelliklerini olumsuz değiştirebilecek koşullara açık ortamlarda satılmasını ve depolanmasını yasaklar. Tüpgaz, otogaz ve akaryakıt depolanan yerlerde de satış ve depolama yapılamaz.

"Düşük mineralli" ve "zengin mineralli" ne demek?

Doğal mineralli sulara özgü ifadelerdir: katı tortu olarak hesaplanan mineral miktarı 500 mg/L'den azsa "düşük mineralli", 50 mg/L'den azsa "çok düşük mineralli", 1500 mg/L'den fazlaysa "zengin mineralli" yazılır.

Etiketteki florür uyarısı ne anlama gelir?

Florürü 1 mg/L'yi aşan doğal mineralli su "florürlü" diye nitelendirilir. 1,5 mg/L'yi aşan doğal mineralli suyun etiketinde, 7 yaşın altındaki çocuklar ve bebekler için düzenli tüketime uygun olmadığı yazılmak zorundadır.

Kaynak suyu mu, arıtma suyu mu daha sağlıklı?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) genel bir sıralama yapmaz. WHO, içme suyundaki mineraller için en düşük düzey önermez ve çok düşük mineralli suyun uzun süreli tüketimi hakkında öneri yapacak kadar bilgi olmadığını belirtir. Belirleyici olan, suyun analiz değerleri ve sistemin bakımıdır. Kişisel sağlık sorularınız için hekiminize danışın.

Kaynak suyu şifalı mıdır, etikette sağlık iddiası yazılabilir mi?

Ambalajlı kaynak suyu ve içme suyunda yönetmelik, tüketiciyi aldatan ya da yanıltan ve hasta, yaşlı, çocuk ve engellileri istismar eden bilgi ve sembolleri etikette ve reklamda yasaklar. Doğal mineralli sularda hastalık önleme, tedavi ya da bakıma dair ifadeler yasaktır; sindirimi kolaylaştırma gibi özel ifadeler yalnız bilimsel komisyon görüşüyle verilen izinle yazılabilir.

Kaynaklar

İçme Suyunuz İçin AQUA BELLA'ya Ulaşın

Su analizinize göre su arıtma cihazı seçimi, kurulum, filtre değişimi veya servis için bize ulaşabilirsiniz.

Telefon: 0216 606 44 72 Mobil: 0532 542 81 24 WhatsApp'tan Bilgi Alın