Klor Dioksit Nedir, İçilir mi? Klorla Farkı

Klor Dioksit (Klordioksit) Nedir? Suda Kullanımı, Klorla Farkı, Klorit ve Klorat Sınırları (2026)

Son güncelleme: 9 Kasım 2026 · Hazırlayan: AQUA BELLA Teknik Ekibi

Klor dioksit nedir? Klor dioksit (ClO2), su arıtma tesislerinde suyu mikrobiyolojik olarak arıtmak, tat ve kokuyu kontrol etmek, demir ve manganı oksitlemek için kullanılan sarımsı bir gazdır. Basınç altında patlayıcı olduğu için taşınmaz, kullanıldığı yerde üretilir; içme suyu için çoğunlukla sodyum kloritten elde edilir (ATSDR, EPA).

Klordan farkı ne? Klor dioksit suya klor atomu bağlamaz, oksitleyerek etki eder; bu yüzden trihalometan (THM) oluşturmaz, ama klorit ve klorat bırakır. WHO ikisi için de 0,7 mg/L geçici kılavuz değer verir.

İçilir mi? Hayır. Klor dioksit bir su işleme kimyasalıdır, tedavi aracı değildir. FDA klor dioksit ürünlerinin içilmemesi konusunda uyarır; Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO) ağızdan ya da enjeksiyonla kullanımını önermez.

Klor dioksit (klordioksit), belediye su arıtma tesislerinde ve sanayide kullanılan güçlü bir oksidandır; evde suya katılan bir ürün değildir. Bu rehberde ne olduğunu, suda nasıl çalıştığını, klordan farkını, klorit ve klorat yan ürünlerini, WHO, ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), AB, Health Canada ve Türkiye değerlerini ve içilmesine dair resmî uyarıları kaynaklarıyla ele aldık.

Klor Dioksit Nedir?

Klor dioksit, bir klor ve iki oksijen atomundan oluşan (ClO2), suda çözünen ve havada hızla bozunabilen bir gazdır. ATSDR'ye göre rengi sarıdan kırmızımsı sarıya değişir; Health Canada doğada kendiliğinden bulunmadığını belirtir. EPA'ya göre seçici bir oksidandır ve tek elektron alarak klorite indirgenir.

Adındaki "klor" kelimesi karışıklığa yol açar: klor dioksit, şebekede kullanılan klor gazı ya da çamaşır suyundaki sodyum hipoklorit değildir. WHO'ya göre klor suda hipokloröz asit oluşturur; EPA'ya göre klor dioksit ise suda hidrolize olmaz, çözünmüş gaz olarak kalır.

Kısa tarihçe

İngilizce Vikipedi'ye göre klor dioksiti ilk kez 19. yüzyılın başında İngiliz kimyager Humphry Davy elde etmiştir. EPA'ya göre suda ilk kullanımı 20. yüzyılın başında Belçika'nın Ostend kentindeki bir kaplıcadadır; içme suyunda 1944'ten bu yana kullanılır ve 1950'lerde klora göre daha az tat-koku sorunu çıkardığı için yaygınlaşmıştır.

Klor Dioksitin Özellikleri: Neden Kullanıldığı Yerde Üretilir?

Klor dioksit kullanıldığı yerde üretilir, çünkü basınç altında patlayıcıdır; EPA'ya göre sıkıştırılamaz, gaz hâlinde ticari olarak depolanamaz ve hiçbir zaman taşınmaz.

Patlama riski: Havada hacimce %10'u aşan derişimlerde patlayıcı kabul edilir (EPA).
Çözünürlük: 11 °C'nin üzerinde klordan yaklaşık 10 kat fazla çözünür (EPA).
Uçuculuk: Çok uçucudur; seyreltik çözeltiden hafif bir havalandırmayla bile ayrılabilir (EPA).
Bozunma: ATSDR'ye göre havada güneş ışığının etkisiyle çabucak klor gazına ve oksijene ayrışır. Suda ise Health Canada'ya göre birkaç saat ile birkaç gün içinde klorit, klorat ve klorüre dönüşür.
Kısa ömürlü kalıntı: Health Canada'ya göre şebekede kalıntısı diğer yöntemler kadar uzun sürmez; biyofilm ve boru malzemesiyle tepkimeye girer.

Klor Dioksit Nerede ve Ne İçin Kullanılır?

Klor dioksit en çok kâğıt hamuru ve kâğıt fabrikalarında ağartıcı olarak kullanılır; içme suyu arıtımı da başlıca kullanım alanlarındandır (ATSDR, Health Canada). Health Canada'nın 2026 taslağına göre sanayi ve belediye atık suyu arıtımı, gıda işleme, tekstil ve sağlık tesisleri de bu alanlar arasındadır. Atık su yöntemlerini atık su arıtma sistemleri yazımızda anlattık.

EPA kılavuzuna göre içme suyundaki başlıca kullanımlar şunlardır:

Suyu mikrobiyolojik olarak arıtma
Ön oksidan olarak tat ve koku kontrolü; alg ve çürüyen bitkilerden gelen tat-koku ile fenolik bileşiklerin giderimi
Demir ve mangan kontrolü
Hidrojen sülfür kontrolü

Health Canada'ya göre klor dioksit, benzer koliform azaltımı için klora kıyasla daha kısa temas süresi ve daha düşük doz ister. ATSDR'nin 2004 verisine göre ABD'de büyük su arıtma tesislerinin (100.000'den fazla kişiye su verenler) yaklaşık %5'i klor dioksit kullanır ve tahminen 12 milyon kişi bu yolla klor dioksit ve klorite maruz kalabilir. CDC de şebeke suyunda kullanılan kimyasal yöntemler arasında klor ve kloraminin yanında klor dioksiti sayar.

Klor Dioksit Suda Nasıl Çalışır, Nasıl Üretilir?

Klor dioksit suda mikroorganizmalarla ve organik maddeyle oksidasyon yoluyla tepkimeye girer; EPA'ya göre organik maddeye klor atomu eklemez, yani klorlama değil oksidasyon yapar.

EPA kılavuzuna göre içme suyu için kullanılan ticari jeneratörlerin çoğu sodyum kloriti klor gazı, sodyum hipoklorit, sülfürik asit ya da hidroklorik asitle tepkimeye sokar. İçme suyunda %0,1–0,5'lik sulu çözeltiler yaygındır ve sodyum klorit çözeltisi genellikle diyaframlı dozaj pompalarıyla beslenir. Kimyasal besleme pompalarını dozaj pompaları kategorimizde bulabilirsiniz.

Klor dioksit klora göre pH'tan çok daha az etkilenir, ama hiç etkilenmez demek doğru değildir. EPA'ya göre bu fark pH 6–8,5 aralığında virüs ve kistlerde görülmüştür; yine de bazı çalışmalarda Cryptosporidium'da pH 8'deki inaktivasyon pH 6'dakinin yaklaşık iki katı bulunmuştur.

Giderilecek madde	Gereken klor dioksit	Kaynak
1,0 mg/L demir	Yaklaşık 1,2 mg/L	EPA, 1999
1,0 mg/L mangan	Yaklaşık 2,5 mg/L	EPA, 1999

EPA'ya göre demir ve manganı yüksek sularda bu kullanım, klorit ve klorat sınırıyla kısıtlanır: 2 mg/L klor dioksit uygulamasının 1–1,4 mg/L klorit oluşturması beklenir.

Klor Dioksit ile Klor Arasındaki Fark

Klor dioksit ile klor arasındaki temel fark etki biçimi ve yan ürünlerdir: klor organik maddeyle THM üretebilir; klor dioksit ise oksitleyerek çalışır, THM oluşturmaz ama klorit ve klorat bırakır.

Özellik	Klor (serbest klor)	Klor dioksit
Etki biçimi	Suda hipokloröz asit ve hipoklorit oluşturur (WHO)	Oksitleyerek etki eder, klor atomu bağlamaz (EPA)
Trihalometan (THM)	İstanbul ham sularında klorla THM artmıştır (Özdemir, 2022)	THM oluşturmaz (EPA)
Başlıca inorganik yan ürün	Bekletilmiş hipoklorit çözeltisinde klorat (WHO)	Klorit ve klorat (EPA, WHO)
pH'ın etkisi	Daha belirgin (EPA)	pH 6–8,5'te çok daha az (EPA)
Virüs, Cryptosporidium, Giardia	Klor dioksitten daha az etkili (EPA)	Klordan etkili, ozondan az etkili (EPA)
Şebekede kalıntı	Türkiye'de uç noktada 0,2–0,5 mg/L istenir (Yönetmelik)	Diğer yöntemler kadar uzun sürmez (Health Canada)
WHO değeri	5 mg/L; işlenmiş suların çoğunda 0,2–1 mg/L	Kılavuz değer yok; tat-koku eşiği 0,2–0,4 mg/L
ABD üst sınırı (MRDL)	4,0 mg/L	0,8 mg/L

İstanbul'un üç ham su kaynağıyla yapılan laboratuvar çalışması bu farkı yerel suda gösterir: Terkos, Büyükçekmece ve Ömerli sularında klorla işlenen numunelerde THM artmış, klor dioksitle işlenenlerde azalma eğilimi görülmüştür; en yüksek THM değeri 10 mg/L klor dozunda Terkos suyunda 235,65 µg/L ölçülmüştür (Özdemir, 2022). Bu bir laboratuvar çalışmasıdır; İstanbul şebekesinde klor dioksit kullanıldığını göstermez.

Yan Ürünler: Klorit ve Klorat Nedir?

Klorit ve klorat, klor dioksitin suda tepkimeye girmesiyle oluşan inorganik yan ürünlerdir; asıl son ürün klorittir. EPA kılavuzuna göre içme suyunda klor dioksitin yaklaşık %50–70'i klorite, yaklaşık %30'u klorat ve klorüre dönüşür. İstanbul çalışmasında klorit ve klorat oluşum yüzdeleri Terkos'ta %68,51 ve %13,21, Büyükçekmece'de %61,05 ve %12,28, Ömerli'de %69,87 ve %15,67 bulunmuştur (Özdemir, 2022).

Klorat nereden gelir?

Klor dioksitten sonra klorlama: EPA'ya göre ikinci aşamada klor verilirse sudaki klorit serbest klorla tepkimeye girip klorata dönüşür.
Bekletilmiş hipoklorit: WHO'ya göre klorat, uzun süre ve özellikle sıcakta bekletilen hipoklorit çözeltilerinde de oluşur. Health Canada'nın aktardığı bir çalışmada 1 mg/L serbest klor içeren çözeltide 0,14 mg/L klorat bulunmuştur. WHO, çözeltinin serin ve güneş görmeyen yerde saklanmasını ve mümkünse bir ay içinde kullanılmasını önerir.
Güneş ışığı: Health Canada'ya göre klorit güneş ışığında bozunarak klorata dönüşür.

Klorit ve klorat sudan giderilebilir mi?

Klorit tesiste giderilebilir; klorat ise oluştuktan sonra çok zor giderilir ve WHO'ya göre bunun düşük maliyetli bir yolu yoktur, bu yüzden kontrol oluşmasını önlemeye dayanır. EPA kılavuzuna göre klorit ferro demir tuzlarıyla ya da aktif karbonla indirgenir; granül aktif karbon kloriti tutar ama erken doygunluğa ulaşabilir ve giriş suyunda klorit ile serbest klor birlikte varsa karbonun içinde klorat oluşur.

İçme Suyunda Klor Dioksit, Klorit ve Klorat Sınır Değerleri

İçme suyunda klorit ve klorat için WHO 0,7 mg/L geçici kılavuz değer önerir; Avrupa Birliği 0,25 mg/L (klor dioksit kullanılan yerlerde 0,70 mg/L), Health Canada 1 mg/L uygular; ABD klorit için 1,0 mg/L, klor dioksitin kendisi için 0,8 mg/L üst sınır koyar.

Kurum	Klor dioksit	Klorit	Klorat
WHO (2022)	Kılavuz değer yok	0,7 mg/L (geçici)	0,7 mg/L (geçici)
ABD EPA	Üst sınır (MRDL) 0,8 mg/L; hedef (MRDLG) 0,8 mg/L	Üst sınır (MCL) 1,0 mg/L; hedef (MCLG) 0,8 mg/L	Birincil düzenleme tablosunda yok
AB, Direktif 2020/2184	Parametre yok	0,25 mg/L; klor dioksit kullanılıyorsa 0,70 mg/L	0,25 mg/L; klor dioksit kullanılıyorsa 0,70 mg/L
Health Canada (2008; 2026 taslağı)	Değer gerekmez	1 mg/L	1 mg/L
Türkiye, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği	Parametre yok	Parametre yok	Parametre yok

WHO değerlerin geçici olmasını, eskimiş hipoklorit ya da klor dioksit kullanımının bu düzeyleri aşabilmesine bağlar; bu değerlere uymanın güçlüğü, yeterli mikrobiyolojik arıtmadan ödün vermeye gerekçe olmamalıdır. WHO'ya göre klor dioksit tipik dozlarda son aşamada kullanıldığında oluşan klorit normalde 0,2 mg/L'nin altındadır. WHO, klor dioksitin kendisi için değer koymamasını musluktaki kalıntının yutulunca klorit ve klorüre indirgenmesine bağlar. Direktife göre AB üye devletleri bu iki parametreye uyumu 12 Ocak 2026'ya kadar sağlamak zorundaydı.

EPA'nın tanımına göre MRDLG ve MCLG, altında bilinen ya da beklenen sağlık riski bulunmayan, bağlayıcı olmayan hedef düzeylerdir; MRDL ve MCL ise bağlayıcı üst sınırlardır.

Türkiye'de Durum: Yönetmelik, Ruhsat ve Şebeke

Türkiye'de İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik'in kimyasal parametre listesinde (2013'te yenilenen Ek-1) klor dioksit, klorit ve klorat yoktur; listede bromat (10 µg/L) ve toplam trihalometanlar (100 µg/L) için değer bulunur.

Serbest klor: Yönetmeliğin 2016'da değişen 10. maddesine göre içme-kullanma sularının mikrobiyolojik arıtımında klor ve klorlu bileşikler kullanılır, depoda otomatik klorlama cihazlarıyla işlem yapılır ve uç noktada serbest klor 0,2–0,5 mg/L tutulur. Aynı madde, arıtmadan taviz vermeden yan ürün oluşumunu önlemek için dozun düşük tutulmasını ister.
Ruhsat: Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün 2023 tarihli sunumuna göre biyosidal ürünler Bakanlıkça ruhsatlandırılır; içme sularında kullanılanlar "Ürün Tipi 5" grubundadır. Yani "klor dioksit Sağlık Bakanlığı onaylıdır" genellemesi doğru değildir; ruhsat ürün bazında verilir.
Kaynak suları: Yönetmeliğin 36. maddesine göre kaynak sularında mikrop gidermeye yönelik işlem yapılamaz (afetlerde Bakanlığın özel izni hariç); yönetmeliğin ayrı bir sınıf olarak tanımladığı doğal kaynaklı içme sularında ise ozonlama, ultraviyole ve benzeri yöntemler kullanılabilir. Ayrıntılar kaynak suyu nedir? ve UV su arıtma sistemi yazılarımızda.

Türkiye'de hangi su idarelerinin klor dioksit kullandığına dair yayımlanmış resmî bir bilgiye ulaşamadık. Suyunuzun hangi yöntemle işlendiğini su idarenizin analiz ve işletme bilgilerinden öğrenebilirsiniz; şebeke suyu analizlerine dayanan verileri musluk suyu içilir mi? yazımızda özetledik.

Klor Dioksit İçilir mi? MMS Hakkında Resmî Uyarılar

Klor dioksit içilmez: FDA ve PAHO, klor dioksit ya da sodyum klorit içeren ürünlerin ağızdan alınmaması yönünde uyarı yayımlamıştır ve FDA, bu ürünlerden MMS'i hiçbir kullanım için onaylamamıştır.

FDA, 28 Mayıs 2021: Tüketicileri klor dioksit ürünlerini içmemeleri konusunda uyarır; herhangi bir klor dioksit ürününü içmenin bulantı, kusma, ishal ve ciddi sıvı kaybı belirtilerine yol açabileceğini belirtir.
FDA, 17 Nisan 2020: "Miracle Mineral Solution" (MMS) satıcılarına karşı alınan dağıtımı durdurma kararını duyurur; tüketicileri tıbbi tedavi diye satılan MMS gibi klor dioksit ürünlerini satın almamaları ve içmemeleri konusunda son on yılda defalarca uyardığını hatırlatır.
ABD Adalet Bakanlığı, 6 Ekim 2023 (FDA sitesinde): MMS'i, ağızdan alındığında klor dioksite dönüşen bir sodyum klorit çözeltisi olarak tanımlar. FDA'nın önceki uyarılarında MMS içmenin çamaşır suyu içmekle aynı olduğunu ve şiddetli kusma, ishal ve hayatı tehdit eden düşük tansiyona yol açabileceğini belirttiğini aktarır. Bültene göre FDA'ya MMS içtikten sonra hastaneye kaldırılan ve hayatını kaybeden kişilerle ilgili bildirimler ulaşmıştır.
PAHO, 5 Ağustos 2020: Bu ürünlerin hiç kimsede ağızdan ya da enjeksiyonla kullanılmasını önermez; etkinliklerine dair kanıt olmadığını, yutulmalarının ya da solunmalarının ciddi yan etkilere yol açabileceğini belirtir.

İngilizce Vikipedi'ye göre MMS adı, Jim Humble'ın 2006'da kendi yayımladığı bir kitapla ortaya çıkmıştır. Tesiste kontrollü dozda suya verilip sınır değerlerle izlenen klor dioksit ile tedavi iddiasıyla satılan bu ürünler aynı şey değildir. Sağlık durumunuzla ilgili sorular için hekiminize danışın.

Vücutta ne olur?

ATSDR'ye göre klor dioksit vücutta hızla klorite, klorit de klorür iyonlarına dönüşür; parçalanmayan klorit çoğunlukla birkaç gün içinde idrarla atılır. EPA, sınır değerin üzerinde uzun süreli alımın olası etkileri olarak anemiyi ve bebek ile küçük çocuklarda sinir sistemi etkilerini sayar; sınırlar bu gerekçeye dayanır. ATSDR'ye göre hayvanlarda gelişim etkisi görülen düzeyler işlenmiş içme suyunda beklenenin çok üzerindedir ve bu etki insanlarda saptanmamıştır.

Evde Ne Yapmalı? Şebeke Suyu, Aktif Karbon ve Ters Ozmoz

Klor dioksit ev kullanıcısının suya kattığı bir kimyasal değildir: Health Canada'ya göre işletmesi karmaşık olduğu için belediye ölçeğinde kullanılır. Ev kullanıcısını ilgilendiren, şebekeden gelen suda kalabilecek tat-koku ile klorit ve klorattır.

Koku: Health Canada'ya göre klor dioksit, 8–10 °C'nin altındaki soğuk sudan muslukta aniden uçtuğunda klorumsu, gaz yağına ya da kedi idrarına benzer bir koku yapabilir; koku eşiği 0,2 mg/L'dir. Cihaz kaynaklı kokular için su arıtma cihazı neden koku yapar? yazımıza bakın.
Aktif karbon: Health Canada'ya göre granül aktif karbonlu bazı ev tipi cihazlar kloriti giderebilir, ancak bu amaçla belgelendirilmiş cihaz yoktur. Aktif karbon klorata karşı etkili değildir ve klorat oluştuktan sonra onu giderecek ev ölçeğinde bir teknoloji şu an bulunmaz. Ayrıntılar aktif karbon nedir? yazımızda.
Ters ozmoz: İncelediğimiz resmî kaynaklarda ters ozmozun klorit ya da klorat giderim oranı yer almaz. Health Canada'ya göre klorit ve klorat NSF/ANSI standartlarının azaltım iddiası şartlarında yer almadığı için şu an bu iki iyon için belgelendirilmiş ev tipi cihaz yoktur; bu durum ters ozmoz cihazlarını da kapsar. Çalışma ilkesi için ters ozmoz su arıtma cihazı yazımıza bakın.
Şişe suyu: ATSDR'ye göre klor dioksitle işlenmiş su içen aileler, bu yöntemle işlenmemiş şişe suyu içerek maruziyetlerini azaltabilir.
Diyaliz: Health Canada'ya göre diyaliz suyunda klor dioksit rutin ölçülür, ancak kullanılan yöntem klorit ve kloratı göstermez; kloriti tutan granül aktif karbon filtreler planlanan değişimden önce doygunluğa ulaşabilir. Kurum, şebekede klor dioksit kullanılıyorsa diyaliz hizmeti verenlerin bilgilendirilmesini önerir.
Test: Klorit ve klorat laboratuvarda iyon kromatografisiyle ölçülür (WHO). Health Canada, cihaz takılacaksa önce suyun test edilmesini, sonra cihaza giren ve çıkan suyun akredite bir laboratuvarda düzenli ölçülmesini önerir.

Şebeke suyundaki serbest klorun tadı ve kokusu ayrı bir konudur; bunu su arıtma cihazı kloru temizler mi? yazımızda ele aldık.

Klor Dioksitin Faydaları ve Sakıncaları

Klor dioksitin başlıca faydası bazı mikroorganizmalarda klordan daha etkili olması ve THM oluşturmaması, başlıca sakıncası ise klorit ve klorat bırakması ve dikkatli işletme gerektirmesidir (EPA, 1999).

Faydaları: Virüs, Cryptosporidium ve Giardia'da klor ve kloraminden etkilidir; demir, mangan ve sülfürü oksitler; alg ve fenol kaynaklı tat-kokuyu kontrol eder; uygun üretildiğinde halojenli yan ürün oluşturmaz; pH'tan klora göre daha az etkilenir.
Sakıncaları: Klorit ve klorat oluşturur; jeneratörü en uygun verimde çalıştırmak zordur; klorit-klorat analizi maliyetlidir ve sodyum klorit pahalıdır; gazı patlayıcıdır, yerinde üretilmelidir; güneş ışığında bozunur; bazı sistemlerde koku şikâyetine yol açar.

İncelediğimiz kaynaklar klor dioksitin klordan her bakımdan üstün ya da daha ucuz olduğunu söylemez.

Sık Sorulan Sorular

Klor dioksit nedir?

Klor dioksit (ClO2), su arıtma tesislerinde ve kâğıt hamuru ağartmada kullanılan, suda kolay çözünen sarımsı bir gazdır. Basınç altında patlayıcı olduğu için taşınmaz, kullanıldığı yerde üretilir. İçme suyunda mikrobiyolojik arıtma, tat-koku kontrolü ve demir-mangan oksidasyonu için kullanılır.

Klor dioksit ile klor aynı şey mi?

Hayır. Klor suda hipokloröz asit oluşturur ve organik maddeyle trihalometan üretebilir. Klor dioksit oksitleyerek etki eder, THM oluşturmaz; buna karşılık klorit ve klorat bırakır. EPA klor için 4,0 mg/L, klor dioksit için 0,8 mg/L üst sınır koyar.

Klor dioksit içilir mi?

Hayır. FDA, herhangi bir klor dioksit ürününü içmenin bulantı, kusma, ishal ve ciddi sıvı kaybına yol açabileceğini belirtir; PAHO da ağızdan ya da enjeksiyonla kullanımını önermez. Klor dioksit bir su işleme kimyasalıdır, tedavi aracı değildir.

Klor dioksit zararlı mı?

Solunması ya da ürün olarak içilmesi zararlı etkiler yapabilir; içme suyundaki kalıntısı ve yan ürünleri için ise WHO, EPA ve AB sınır değer koyar. ATSDR'ye göre gazı solunursa burun, boğaz ve akciğerlerde, yüksek miktarda yutulursa ağız, yemek borusu ve midede tahriş görülebilir. FDA'ya göre klor dioksit ürünlerini içmek bulantı, kusma, ishal ve ciddi sıvı kaybına yol açabilir. EPA, içme suyunda sınırın üzerinde uzun süreli alımın olası etkileri olarak anemiyi ve bebek ile küçük çocuklarda sinir sistemi etkilerini sayar.

MMS nedir?

MMS (Miracle Mineral Solution), ağızdan alındığında klor dioksite dönüşen bir sodyum klorit çözeltisidir. ABD Adalet Bakanlığı'nın 2023 bültenine göre FDA, MMS'i hiçbir kullanım için onaylamamıştır ve önceki uyarılarında MMS içmenin çamaşır suyu içmekle aynı olduğunu belirtmiştir.

Klor dioksitle işlenmiş musluk suyu içilir mi?

ATSDR'ye göre klor dioksit, kamu su arıtma tesislerinde suyu içilebilir kılmak için kullanılır. ABD'de içme suyunda klor dioksit için 0,8 mg/L, klorit için 1,0 mg/L üst sınır vardır; EPA 0,8 mg/L'yi klor dioksitte altında bilinen ya da beklenen sağlık riski bulunmayan hedef düzey olarak da tanımlar. WHO'ya göre klor dioksit son aşamada tipik dozlarda kullanıldığında klorit normalde 0,2 mg/L'nin altında kalır. Türkiye yönetmeliğinde klorit ve klorat için değer yoktur. ATSDR, maruziyetini azaltmak isteyenler için işlenmemiş şişe suyunu bir seçenek olarak gösterir.

Klorit ve klorat nedir?

Klorit ve klorat, klor dioksitin suda tepkimeye girmesiyle oluşan inorganik yan ürünlerdir. EPA'ya göre içme suyunda klor dioksitin yaklaşık %50–70'i klorite, yaklaşık %30'u klorat ve klorüre dönüşür. WHO'ya göre ikisi, uzun süre bekletilmiş hipoklorit çözeltilerinde de oluşur.

İçme suyunda klorit ve klorat sınırı kaç?

WHO ikisi için de 0,7 mg/L geçici kılavuz değer verir. ABD'de klorit üst sınırı 1,0 mg/L'dir; klorat birincil düzenleme tablosunda yoktur. AB'de ikisi için 0,25 mg/L, klor dioksit kullanılan yerlerde 0,70 mg/L uygulanır. Health Canada ikisi için 1 mg/L kullanır.

Türkiye'de klorit ve klorat için sınır var mı?

Hayır. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik'in Ek-1 kimyasal parametre listesinde klorit, klorat ve klor dioksit yer almaz; listede bromat (10 µg/L) ve toplam trihalometanlar (100 µg/L) bulunur. Yönetmelik uç noktada 0,2–0,5 mg/L serbest klor ister.

Klor dioksit THM oluşturur mu?

EPA'ya göre klor dioksit THM oluşturmaz. Ancak jeneratör suya fazla klor verirse halojenli yan ürünler oluşabilir ve klor dioksitten sonra yapılan klorlamada THM görülmüştür. İstanbul ham sularıyla yapılan laboratuvar çalışmasında klorla THM artarken klor dioksitle azalma eğilimi gözlenmiştir.

Klor dioksit suya tat veya koku verir mi?

Verebilir. WHO tat ve koku eşiğini 0,2–0,4 mg/L olarak verir. Health Canada'ya göre soğuk sudan muslukta aniden uçtuğunda klorumsu, gaz yağına ya da kedi idrarına benzer bir koku yapabilir; tesis dozu 1 mg/L'nin altına indirerek bunu azaltabilir.

Aktif karbon klorit ve kloratı tutar mı?

Kloriti tutabilir, kloratı tutmaz. Health Canada'ya göre granül aktif karbonlu bazı ev tipi cihazlar kloriti giderebilir, ancak bu amaçla belgelendirilmiş cihaz yoktur. EPA'ya göre giriş suyunda klorit ve serbest klor birlikteyse karbonun içinde klorat oluşabilir.

Ters ozmoz kloriti veya kloratı giderir mi?

İncelediğimiz resmî kaynaklarda ters ozmozun klorit ya da klorat giderim oranı yer almaz. Health Canada'ya göre bu iki iyon NSF/ANSI standartlarının azaltım iddiası şartlarında yer almadığı için şu an onlar için belgelendirilmiş ev tipi cihaz yoktur; bu durum ters ozmoz cihazlarını da kapsar.

Klorat yalnız klor dioksitten mi oluşur?

Hayır. WHO'ya göre klorat, uzun süre ve özellikle sıcakta bekletilen hipoklorit çözeltilerinde de oluşur; Health Canada'nın aktardığı bir çalışmada 1 mg/L serbest klorlu çözeltide 0,14 mg/L klorat bulunmuştur. WHO, hipoklorit çözeltisinin serin ve güneş görmeyen yerde saklanmasını önerir.

Suyumda klorit olup olmadığını nasıl öğrenirim?

Önce su idarenize suyunuzun hangi yöntemle işlendiğini sorun. Klorit ve klorat laboratuvarda iyon kromatografisiyle ölçülür; WHO'ya göre bu yöntemle klorit için saptama sınırı 0,45 µg/L'ye kadar iner. Health Canada ölçümün akredite bir laboratuvarda yapılmasını önerir.